Nəsirəddin Tusi Həmədan şəhərində doğulmuşdur. Onun əsil adı Məhəmməd, atasının adı Məhəmməd, babasının adı Həsən, ləqəbi Nəsirəddin idi. Tusi ləqəbi isə təhsil aldığı Tus şəhərinin adındandır.  Nəsirəddin Tusi marağa rəsədxanasının banisi, dövrünün ən güclü riyaziyyatçısı və astronomlarında biri idi.

1259-cu ildə Marağa rəsədxanası tikilib qurtarandan sonra Tusi müxtəlif ölkələrdən yüzdən çox məşhur alimi dəvət edərək buranı böyük elm ocağına çevirmişdi. Rəsədxanada çalışmış görkəmli alimlərin əksəriyyəti Tusinin tələbəsi olmuşdur.

                                                                                                                       Nəsirəddin Tusi

Marağa rəsədxananası 50 il fəaliyyət göstərmişdir. Tusi buranı dövrünün ən həssas astronomik alətləri ilə təmin etmişdi: böyük divar kvadrantı, armilyar sfera, fırlanan kvadrant, iki sütun aləti və s. Tusi rəsədxanada əlyazmalarından ibarət zəngin kitabxana yaratmışdı. Tusi rəsədxanada işləyərkən "Elxani cədvəlləri”, "Kəsişmələr şəkli”, "Astrolyabiya”, "Cavahirnamə”, "Əxlaqi Nasiri” kimi mühüm elmi əsərlər yaratmışdır. Marağa rəsədxanasında Ayın və Günəşin tutulmalarını qabaqcadan xəbər vermək üçün xüsusi cədvəllər düzəldilmişdi. Tusinin ölümündən sonra rəsədxanaya oğlu Sədrəddin rəhbərlik etmişdir.

Tusi riyaziyyata dair tədqiqatlarında vahidin üç xüsusiyyətə malik olduğunu göstərir: vahid özü də ədəddir; vahid bölünəndir; vahid miqyasdır. Paralel düz xətlər nəzəriyyəsinin inkişafında onun çox böyük rolu olmuşdur.

Nəsirəddin Tusinin tərbiyə, əxlaq və pedoqogikaya dair yazdığı "Əxlaqi Nasiri” əsəri Orta və Yaxın şərq ölkələrinin məktəblərində əxlaq dərsliyi kimi şöhrət tapmışdır.

Nəsirəddin Tusinin fəlsəfi görüşləri Azərbaycan filosofu Bəhmənyarın təsiri ilə formalaşmışdır. O, "İbn Sinanın fəlsəfəsi və məntiqinə şərhlər”, "İlahiyyət və metofizikaya dair risalə”, "Alicənab insanların xarakteri və keyfiyyətləri” və başqa əsərlərində İbn Sinanın fəlsəfi görüşlərini şərh etmişdir. Nəsirəddin Tusi materiyanın məhvedilməzliyi barədə fikirlər söyləmişdir.